Björn Kuipers: Van Bornerbroek naar Wembley

29 juli 2021 - 21:08

Van een totaal uit de hand gelopen duel om promotie naar de vierde klasse naar de ultieme beloning in de vorm van de EK-finale. Het is het verhaal van Björn Kuipers. De 48-jarige topscheidsrechter uit Oldenzaal neemt na de Johan Cruijff Schaal afscheid van het voetbal. Kuipers floot in zijn carrière talloze nationale topduels en meerdere grote internationale finales, daarover later meer, maar het begon allemaal langs de lijn bij Bornerbroek – Dolphia.

U leest het goed, Bornerbroek – Dolphia. Op 3 juni 1995 was Kuipers één van de assistent-scheidsrechters, toen nog gewoon grensrechters, van arbiter Jan Peters bij het duel om een ticket voor de vierde klasse. Al is veldslag misschien een beter woord dan duel. De 22-jarige Kuipers kreeg een stoomcursus ‘damage control’.

Misschien legde hij in Bornerbroek wel de basis voor zijn imposante carrière. Als scheidsrechter uiteraard, want een rol als assistent paste niet bij Björn Kuipers. De man die op 28 maart 1973 werd geboren in Oldenzaal is iemand die de touwtjes zelf in handen moet hebben. Dat onderstreepte hij ook buiten de lijnen, Kuipers was naast topscheidsrechter ook succesvol ondernemer als eigenaar van twee Jumbo-supermarkten. Of hij daar ook gele en rode kaarten uitdeelt is bij ons niet bekend, dus gaan we terug naar zijn loopbaan als arbiter.

Via de Eredivisie naar de top
Björn Kuipers debuteerde op 30-jarige leeftijd in het betaald voetbal als scheidsrechter. Op 12 maart 2004 stond het Eerste Divisie-duel Excelsior – FC Eindhoven (3-3) onder leiding van de Oldenzaler. Meteen een testcase want naast Mounir El Hamdaoui, Salomon Kalou en Glenn Loovens stonden ook ‘boefjes’ René van Dieren en Danny Buijs op het veld voor de thuisploeg. Kuipers deed het duel af met 1 gele kaart, nota bene voor Ismael Ayaz van FC Eindhoven.

Iets meer dan een jaar later mocht hij al opdraven in de Eredivisie bij het duel tussen Vitesse en Willem II (2-0). Vooral Frank van der Struijk kan zich dit duel waarschijnlijk nog goed herinneren, de verdediger van Willem II kreeg de twijfelachtige eer om de eerste rode kaart van Kuipers in de Eredivisie in ontvangst te nemen. Ook de andere Tilburgers kijken waarschijnlijk met weinig plezier terug op het debuut van de Tukker. Vitesse scoorde namelijk uit een snel genomen vrije trap terwijl Willem II de muur nog aan het formeren was. Ook Kuipers liet zich compleet verrassen door het slimmigheidje van de Arnhemse ploeg.



Daarna vocht de Tukker zich, in een berucht scheidsrechterskorps met onder meer Dick Jol, Roelof Luinge, René Temmink, Dick van Egmond en Pieter Vink, binnen vier jaar naar de status van internationale scheidsrechter.

Messi, Ronaldo en Neymar
De opmars van Kuipers was ook in Europa niet meer te stoppen. In 2013 kreeg hij de finale van de Europa League toegewezen, in Amsterdam floot hij de eindstrijd tussen Benfica en Chelsea (1-2). In datzelfde jaar floot de Tukker de finale van de Confederations Cup. Brazilië won met 3-0, Gerard Piqué haalde het einde van het duel niet na een rode kaart, gek genoeg bleef Sergio Ramos steken op ‘slechts’ geel.

Het was verre van de enige ontmoeting van Kuipers met de top van de voetbalwereld. Hij stond regelmatig in de schijnwerpers na onderonsjes met onder meer Neymar, Cristano Ronaldo en Lionel Messi.

De ultieme beloning
Op het moment van de confrontaties met de topspelers had Björn Kuipers op clubniveau alles al bereikt. Na de Europa League-finale en de eindstrijd van de Confederations Cup in 2013 mocht de Tukker in 2014 ook de Champions League-finale in goede banen leiden. Na een ware thriller rekende Real Madrid af met stadgenoot Atlético Madrid (4-1, na verlenging). Liefst twaalf gele kaarten had Kuipers nodig om het gevecht tussen de twee rivalen tot een goed einde te brengen.

Het leek lange tijd de kroon op de carrière van Björn Kuipers te zijn tot hij 2021 alsnog de ultieme beloning kreeg voor zijn verdiensten als topscheidsrechter. Na het mislopen van de WK-finales in 2014 (door het succes van Nederland) en 2018 werd 2021 wél zijn jaar. 26 jaar na zijn optreden als assistent bij de ‘veldslag van Bornerbroek’ maakte Kuipers zijn opwachting op een kolkend Wembley voor de EK-finale Engeland – Italië. De Engelse droom viel na een penaltyserie in duigen, de droom van Björn Kuipers kwam uit. “Ik had kippenvel over mijn hele lichaam”, aldus de scheidsrechter zelf na afloop.

Een ideaal afscheid op het grote podium zou je zeggen, maar Kuipers wil nog één keer schitteren op de Nederlandse velden in een stadion met publiek. In het land waar hij decennialang werd gewaardeerd als topscheidsrechter en vier keer de bekerfinale voor zijn rekening nam. Op 7 augustus wordt het duel tussen Ajax en PSV om de Johan Cruijff Schaal zijn laatste optreden als scheidsrechter. Laten we hopen voor Björn Kuipers dat het een iets minder tumultueus duel wordt in vergelijking met Bornerbroek – Dolphia.

Ook in de FC Afkicken Daily werd het afscheid van Björn Kuipers uiteraard besproken door Jaron Blonk en Neal Petersen.