7 minuten

Vedi Napoli e poi muori, zegt men in Italië. Ofwel: de stad is zo overweldigend dat het de rest van je leven een bevredigend gevoel geeft tot de dood aan toe. Dat geldt minstens zo voor een bezoek aan voetbalclub Napoli in het oude maar nog altijd imposante stadio San Paolo.

Op zaterdagavond 5 november 2016 moet het voor mij als Lazio-supporter gaan gebeuren. Van Bologna tot en met Triëste en van Lecce tot Milaan; ik ben al in veel oude, maar mijns inziens fraaie voetbaltempels van de laars geweest. Maar Napels is er tot dat moment tussendoor geglipt. “Je zult geen spijt krijgen”, verzekert de taxichauffeur mij een dag voor de wedstrijd, terwijl hij ons razendsnel door de kleine straatjes van Napels rijdt. “Een avondje Napule is onvergetelijk.”

Boven God

De naam van de chauffeur? Hoe kan het ook anders: Diego di Stefano. Net als duizenden andere jongens die na 1987 zijn geboren is hij vernoemd naar Diego Armando Maradona, die in de stad zonder overdrijving gelijk staat aan God. Alhoewel? Misschien staat Pluisje zelfs wel boven God. De kleine Argentijnse voetballer heeft de partenopei immers een handvol prijzen geschonken, waaronder de Scudetti, de landstitels van 1987 en 1990. Daar kan zelfs de almachtige Schepper voorlopig niets tegenover zetten.
“Maradona heeft ons aanzien gegeven ten opzichte van het rijke arrogante Noord-Italië dat ons altijd beschimpt als armoedig en achterlijk”, vertelt Diego. “Ik was zelf nog niet geboren maar de vreugde en trots is nog altijd voelbaar in de mensen. En dat zal voor eeuwig blijven.”

Spaans Kwartier

Om dat diepe gelukzalige gevoel zelf te beleven word ik per taxi afgezet bij I Quartieri Spagnoli. Het Spaanse kwartier geldt als één van de armste wijken van Napels, van Italië en zelfs van de EU. En zou onder sterke invloed staan van de Napolitaanse maffia.
Maar de volkswijk is daarbij ook een onmisbare schakel om de stad en zijn liefde voor het calcio te zien en te kunnen begrijpen, zo vertelde Diego me bij het uitstappen. “Dit is Napels op z’n puurst. Iedereen leeft hier 24/7 vol gas volgens zijn eigen regels. En nog meer dan waar dan ook in Italië vanuit het hart. Alsof het de laatste dag op aarde betreft.”

Wapperende onderbroeken

Vol verwachting begin ik aan mijn wandeling. Grijze, grauwe flats bepalen hier voor een groot deel het straatbeeld. Net als de vieze lucht van uitlaatgassen van de oude auto’s en scooters. Ondanks de smalle straatjes scheuren zij je achteloos voorbij. Dat auto’s dubbel geparkeerd staan is hier eerder regel dan uitzondering. Sterker nog; hele straten zijn soms volledig onbereikbaar. Simpelweg omdat álle rijbanen vol staan met geparkeerde auto’s. Men leeft hier eerst vooral voor zichzelf. En de rest volgt later wel.
Maar er schuilt zóveel meer in deze wijk. Echter voor wie het wil zien. Neem alleen al de wereldberoemde drogende wasgoed die boven de balkonnetjes in alle straten hangt. De wapperende onderbroeken en beddengoed zorgen ervoor dat de hemel in de wijk amper nog zichtbaar is.
Her en der zijn de eerste Napoli-vlaggen zichtbaar. Net als de bordjes met het Italiaanse schild, de scudetto, die op vele muren is bevestigd. Met de jaartallen 1987 en 1990 erop, toen de stad een week lang dronken van geluk was. Blauwwitte graffiti laat op elke hoeken van straten zien welke supportersgroepen van Napoli hun oorsprong in de wijk genieten.
Op straat tonen sfeervolle vismarkten de vangst van de dag. Levende inktvissen, kreeften en schelpdieren in grote, met zeewater gevulde tonnen. Een gemiddelde directeur van een dierentuin zou er een harde plasser van krijgen. Maar ze liggen hier gewoon voor het oprapen. En vis, heel veel vis, in alle soorten en maten, ligt uitgestald op brokken ijs. Samen met de vele groente- en fruitkramen zorgen zij voor een kleurig tegengeluid in de wijk. Grijs zeker, maar allesbehalve Oostblok. Daarvoor is het te bruisend.

Pareltje van Napels

Na een wirwar van straatjes stuit ik eindelijk op het pareltje van Napels: de bekende muurtekening van Maradona. Dit kunstwerk is eerder dit jaar volledig gerestaureerd en heropend met een groots buurtfeest. Een beter eerbetoon voor de beste voetballer van Napoli dan hier in het Spaanse kwartier, het kloppend hart van de stad, was niet denkbaar.
Dat Juventus dé gehate tegenstander wordt in de wijk eveneens duidelijk. Met een groot spandoek boven de weg worden Juventini duidelijk gemaakt dat hun aanwezigheid hier niet op prijs wordt gesteld. Of zoals Diego me eerder in de taxi vertelde “Fier is de Napolitaan hier op Maradona en het verleden. Boos is men op verrader Gonzalo Higuain. En de haat jegens Juventus? Die is er voor altijd.”

Primaire emoties

De volgende dag is matchday. Napoli-Lazio in San Paolo. Vroeg reis ik af naar de wijk Fuorigrotta, een buitengebied van de havenstad waar het stadion sinds 1948 is gevestigd. Ooit kon dit theater bijna 70.000 mensen herbergen. Maar omwille van de slechte staat van sommige delen van het stadion is de maximale capaciteit teruggeschroefd tot 55.000. Plannen om een nieuw futuristisch stadion te bouwen zijn reeds gemaakt. Vandaar mijn ernst om San Paolo nog in originele staat aan te doen. Al duurt het in Italië doorgaans nog jaren voordat een dergelijke noviteit ook daadwerkelijk is gerealiseerd.
Buiten het stadion verwijst opnieuw veel graffiti naar de verschillende ultras op de Curva A en Curva B. Dit zijn dé twee beruchte harde kernen van Napoli die zetelen aan de noord- en zuidzijde van het veld. Kraampjes brengen retro-shirtjes van Maradona en sjaals met een middelvinger en de tekst Juve Merda aan de man. En bevestigen nog maar eens welke twee primaire emoties hier de boventoon voeren. Haat en liefde gebroederlijk dicht bij elkaar.

Nachtmerrie

Mijn plek is vanavond is niet op één van de curva’s, maar op Tribuna, de hoofdtribune. Zorgvuldig gekozen, om de sfeer op de beide curva’s te ervaren en ook het spel optimaal te aanschouwen. Het gaat hier immers om een topduel tussen de nummers vijf en vier van de Serie A. En gezien de uitstekende vorm van ‘mijn Lazio’ en het gemis van goalgetter Milik bij de thuisploeg hoop ik hier toch stiekem met een puntje naar huis te gaan.
Ik weet dat het echter ook volledig fout kan gaan. Zo werd Lazio hier vorig jaar september nog met 5-0 afgedroogd. Een wedstrijd waar Wesley Hoedt ongetwijfeld nog wel eens zwetend van wakker wordt. Keer op keer werd de Nederlandse verdediger door een ontketende Higuain gepasseerd. En met twee treffers was de Argentijn nog mild. Welkom in de Serie A!

Kruipende worm

Amper 14 maanden later ziet de wereld er compleet anders uit. Hoedt heeft zich sindsdien ogenschijnlijk aan het hogere niveau van de Italiaanse competitie aangepast. Maar hij zit deze wedstrijd lichtgeblesseerd aan de kant.
En over Higuain hoef ik met een Napolitaan vanavond al helemaal geen luchtig gesprekje aan te knopen. Dat de topscorer Napels heeft verlaten is tot daar aan toe. Maar dat de nieuwe bestemming sinds afgelopen zomer uitgerekend Juventus heet. Dát is hoogverraad. De ‘geste’ werd door de ultras zacht gezegd niet geaccepteerd. Met hevige protesten als gevolg. En social media werd overspoeld met filmpjes en foto’s van fans die hun Napoli-shirtje met de naam Higuain achterop verbrandden of in de wc-pot deponeerden.
Enkele rijen voor mij zit ook vanavond een jongen met een shirt van Higuain aan met achterop een persoonlijk boodschap voor de voormalige held.
“Kruipend als een worm ben je plotseling vertrokken. Je daden zijn gewist en je wordt herinnerd als een verrader.”
Dat is nog eens klare taal. Het is duidelijk: mocht Higuain overwegen om na zijn carrière de stad nog eens aan te doen dan zit er de komende decennia voorlopig even geen ‘Ruud Krol-achtige hysterie’ in..

Kippenhok 1.0

Niet gewenst zijn vanavond ook de fans van Lazio. Zoals wel vaker in Italië zijn de rivaliserende supportersscharen van grotere clubs op last van de overheid niet welkom. Al vraag ik me bij het zien van het uitvak af of je je überhaupt welkom zou voelen als je deze ruimte wél zou mogen betreden. Volledig omgeven door netten, gaas, plastic wanden en rottend beton waan je je hier in een soort kippenhok 1.0 van de vorige eeuw. Voor een ‘Beter Leven-ste’ moeten uitfans ongetwijfeld dus nog even wachten op het nieuwe stadion.
Op de noten van Go West van The Pet Shop Boys betreden beide elftallen om 20:45 uur het veld als bijna 35.000 fans San Paolo bevolken. De Curva A en B achter beide doelen hebben er duidelijk zin in en laten zich gelden met onophoudelijk gezang, vlaggen en vuurwerk. Als de scheidsrechter volgens het publiek een fout maakt slaat de vlam in de pan. Van jong tot oud en van eretribune tot curva: iedereen staat overeind om met handgebaren, gefluit en gescheld duidelijk te maken dat dit niet in de haak is. Mensen komen hier niet naar het stadion om te controleren of hun elftal wel wint. Nee, ze zorgen er hoogstpersoonlijk zélf wel voor dat dat gebeurd. Althans, dat gevoel krijg je. En alles is daarbij geoorloofd.

Inwendig juichen

Op het veld laat het gemis van een bomber, een pure afmaker, zich gelden bij de gastheren. Bij het gebrek aan Milik neemt Dries Mertens de honneurs in de spits waar. Het zorgt samen met de eveneens rappe Lorenzo Insigne en José Callejon op de flanken voor de nodige dreiging. Maar Lazio blijft dankzij de uitblinkende Braziliaanse verdediger Wallace overeind. Na een uur spelen breekt spelmaker Marek Hamsik dan toch de ban voor Napoli. San Paolo ontploft. De stadionspeaker zweept het publiek op met de voorzet: Maaaareeeek…. En het publiek maakt het karwei af: Haaaamsiiiiik!!!
Van binnen baal ik flink van het tegendoelpunt. Maar stiekem geniet ik toch ook wel intens van het temperament. Ik kijk mijn ogen uit. Voor dit soort hartstochtelijke oer-emoties zit ik hier. Vergeet yoga en meditatie om tot je diepe zelf te komen; één wedstrijdbezoek aan San Paolo heeft dezelfde therapeutische werking. Het is slechts een kwestie van tijd voordat de eerste zorgverzekeraars een dergelijke ervaring gaan vergoeden.
Vlak na de openingstreffer slaat Lazio via Keita Balde al terug en zou hiermee de eindstand op 1-1- bepalen. Juichen doe ik vooral alleen inwendig, maar de grijns op mijn gezicht spreekt boekdelen. We gaan hier een mooi resultaat halen!

Overlevingsdrang

Opvallend genoeg vieren de Curva A en B tijdens de wedstrijd echt volledig hun eigen feestje. Liederen van de overzijde worden bijvoorbeeld niet overgenomen, maar overstemd met eigen klanken en versies.
Naar verluid zijn er regelmatig zelfs vechtpartijen tussen de diverse supportersgroepen van Napoli in en rondom het stadion. Allen voor één? Nee, eerst wij dan zij. Zo vreemd is dat in deze stad ook weer niet. Het past perfect in het plaatje. Dit is Napels. Een unieke stad met zijn eigen regels. De overlevingsdrang is hier oneindig groot. Zélfs als de ander ook blauwwit draagt.