3 minuten

Donderdag begint het WK in Rusland. Voor het eerst sinds 2002 is het Nederlands elftal niet vertegenwoordigd. Dat we, ook als Oranje er niet bij is, getuige kunnen zijn van een voetbalsprookje, bleek zestien jaar geleden. Guus Hiddink loodste thuisland Zuid-Korea naar de halve finale van het wereldkampioenschap, een ongekende prestatie. In een WK-editie van ‘Podcasten met Petersen’ spreken Neal Petersen en NOS-verslaggever Jeroen Stekelenburg met Jan Roelfs, in 2002 teammanager bij de Zuid-Koreanen. Roelfs maakte het sprookje van dichtbij mee: “Het was de mooiste ervaring uit mijn sportcarrière.”

Interview: Neal Petersen en Jeroen Stekelenburg
Tekst: Wouter Boerkamp

Cultuuromslag

Roelfs maakte vanaf het begin mee hoe Guus Hiddink een ploeg die nog nooit had gewonnen op een WK transformeerde in een bijna onverslaanbare rode machine. Het belangrijkste was daarbij een cultuuromslag. De Zuid-Koreaanse ploeg werd beïnvloed door traditionele denkbeelden, waaronder de hiërarchische verhoudingen. Ook bij de staf. Roelfs: “De hoofdcoach zat in een beter hotel dan de assistent (Pim Verbeek) en de teammanager, dat onderscheid werd meteen al gemaakt.”

Ook op het veld speelden die verhoudingen een rol. Zo keken jonge spelers voor het doel altijd eerst of een oudere collega ook in de positie was om een doelpunt te maken. Om vervolgens de bal af te spelen in plaats van zelf van hun kansrijke positie gebruik te maken.

Dat moest eruit, net als het gebrek aan de durf bij de voetbalbond. De Zuid-Koreaanse ‘bobo’s’ waren als de dood dat de buitenlandse bondscoach die zij hadden aangesteld zou falen voor het oog van de natie. Roelfs: “Guus had geëist om vlak voor het WK tegen hele goede tegenstanders te spelen, zij (de technische commissie) kwamen aan met de Filipijnen. Zij wilden winnen, want dan leidt je geen gezichtsverlies. Dat was een fantastische discussie, die Guus won.”

De prestaties waren er niet meteen, waarna Roelfs zelfs even dacht dat hun tijd in Azië er snel op zou zitten. “We speelden de Confederations Cup, dat was een ramp. We verloren van Frankrijk met 5-0. Toen hing het voortbestaan van Guus als bondscoach aan een zijden draadje. Media speelden erop in. Toen had ik echt het idee: ‘morgen moeten we onze koffers pakken’. Guus moest daar wel om lachen.”

Voetbalwonder

De Zuid-Koreanen hielden echter vertrouwen in Hiddink en dat betaalde zich tijdens het toernooi dubbel en dwars uit. Polen werd verslagen in het openingsduel (2-0). Daarna werd een gelijkgespeeld tegen de VS (1-1). Een kleine teleurstelling die werd goedgemaakt in het laatste groepsduel tegen een spijkerhard Portugal (1-0 dankzij Ji-sung Park). Dat leidde tot een enorme ontlading bij de supporters en opluchting bij de uitzinnige Koreaanse staf. Roelfs vierde het feestje mee: “De Koreaanse coaches waren totaal, totaal bezopen omdat we ons doel hadden bereikt.”

De grootste successen moesten toen nog komen. Eerst moest grootmacht Italië eraan geloven, al was het wel met een steuntje in de rug van het arbitrale trio. Francesco Totti kreeg zijn tweede gele kaart voor een schwalbe in plaats van een penalty en ook Damiano Tommassi mocht zich beklagen toen hij in kansrijke positie werd afgevlagd.

De Zuid-Koreanen profiteerde door een late gelijkmaker en een golden goal van Jung-hwan Ahn. Juist hij, een speler die in de Italiaanse competitie nauwelijks opviel, maar in Zuid-Korea een halfgod was. Een speler bovendien waar Hiddink volop de strijd mee was aangegaan, juist vanwege zijn vedetteneigingen.

Volgens Roelfs hadden de Italianen de uitschakeling aan zichzelf te danken en niet aan de scheidsrechter: “De Italianen hebben uiteindelijk van zichzelf verloren. Los van de scheidsrechter. Als zij gewoon waren blijven aanvallen was het 3-0 of 4-0 geweest.”

In de kwartfinale voltrok zich eveneens een controversieel scenario toen twee glaszuivere doelpunten van Spanje werden afgekeurd. Het thuisland profiteerde optimaal door, na een doelpuntloos gelijkspel, de strafschoppen feilloos te nemen. Ook in dit geval wijst Roelfs de suggestie van beïnvloeding van de scheidsrechter af: “Ik denk dat het gogme ontbreekt bij de beleidsbepalers van de bond om dit te bekokstoven. Daar hadden ze geen benul van.”

Achter de succesvolle penaltyreeks van Zuid-Korea ging wél een vooropgezet plan schuil. Roelfs bevestigt het verhaal dat Hiddink na trainingen de spelers, die in aanmerking kwamen om een strafschop te nemen, na de training één penalty moesten nemen en daarbij het hele stuk van middenlijn naar penaltystip moesten lopen. “Dat is waar, het was inderdaad een ritueel.”

Geen titel, wel de mooiste ervaring

Mede door die voorbereiding stoomde Hiddink met zijn ‘rode machine’ door naar de halve finale. Duitsland was echter te sterk in een duel waarin de Zuid-Koreaanse ploeg het simpelweg niet meer kon volhouden. Roelfs: “De selectie was heel smal, we hadden er 23 en uiteindelijk waren er 14 of 15 WK-waardig. De rest was van het niveau Jupiler League. Daarom waren we ook totaal uitgeput tegen Duitsland.” “De ploeg was op en dat voelde je.”

Ondanks de teleurstelling van de uitschakeling en het verlies van de strijd om de derde plaats kijkt Roelfs met grote trots terug op het Zuid-Koreaanse avontuur. “Het was de mooiste ervaring uit mijn sportcarrière.”

Beluister hier de aflevering van ‘Podcasten met Petersen’ met Jeroen Stekelenburg en Jan Roelfs:

Of via I-tunes:
http://feeds.soundcloud.com/users/soundcloud:users:281574165/sounds.rss