4 minuten

Giels Brouwer genoot als zesjarige van het gouden Ajax, waar Jari Litmanen uitblonk als ‘nummer 10’. 22 Jaar later is zijn passie voor voetbal onverminderd groot. Brouwer is nog te bewonderen op het voetbalveld in de Vijfde Klasse reserve bij Terschuurse Boys, maar hij is vooral bekend geworden als mede-oprichter en CEO van SciSports. Met dat bedrijf verovert Brouwer langzaam maar zeker de voetbalwereld aan de hand van data.

Interview: Neal Petersen
Tekst: Wouter Boerkamp

Football Manager in het echt bij FC Twente

De oorsprong van het bedrijf lag in het spel Football Manager, een simulatiegame waarin de speler een hele club runt. Brouwer: “Mijn favoriete team in Football Manager was De Graafschap. Het is een Jupiler League-club met potentie om snel door te groeien naar de Eredivisie. Met een paar slimme aankopen kon je dan weer verder.”

Tot zover de virtuele wereld. Brouwer besloot Football Manager naar het profvoetbal te brengen. De eerste stap werd gezet na een gastcollege van Joop Munsterman, destijds nog een halfgod in Enschede. Munsterman gaf een college bij het vak Wetenschapsvisies en ethiek, de studenten moesten aan de hand daarvan een kritische beschouwing schrijven over zijn manier van leiderschap en ethiek. Brouwer identificeerde een verbeterpunt: ‘In mijn betoog gaf ik aan dat zij alles op intuïtie deden en stelde voor om een ondersteunend middel te gaan gebruiken.”

“Een half jaar later heb ik Munsterman weer een mail gestuurd dat het mogelijk was om een model te gebruiken dat NASA gebruikt voor de astronautenteams. Dat was Football Manager/data combineren met voetbal.” Concreet: “Welke spelers hebben we al en wie zou daar het beste bijpassen.” Uiteindelijk resulteerde het in een stage bij Twente, waar Brouwer aan de hand van een spelersprofiel op zoek gingen naar nieuwe spelers. “Ze zochten eigenlijk een kopie van Douglas (de Braziliaanse centrumverdediger die van 2007 tot 2013 bij Twente speelde, red.) en we gingen kijken of de data daarbij kon helpen.”

Data in de voetbalwereld

Tegenwoordig een veelgebruikte methode, maar daar was in 2012, de tijd van stage bij Twente nog zeker geen sprake van. Giels Brouwer en zijn studiegenoot en mede-oprichter van SciSports Anatoliy Babic deden in die periode pionierswerk op het randje van de wet. Ze schraapten data bij elkaar op het internet en bouwden op basis daarvan hun adviezen voor voetbalclubs die op zoek waren naar een speler.

Clubs waren nauwelijks bereid om te betalen voor het werk van de twee studenten tot de eerste fles open gemaakt kon worden na een opdracht van PSV. Pas in 2016 kreeg Brouwer ook echt het idee dat zijn missie met het bedrijf zou gaan lukken. “Op een gegeven moment begon het balletje vanzelf te rollen. Dan waren er een paar trainers naar nieuwe clubs gegaan en het eerste wat ze zeiden was: ‘We nemen SciSports mee’. Dat was ook het moment dat er buitenlandse clubs kwamen.”

Succes met de ‘tweede spits van Emmen’

De eerste echte partner kwam ‘gewoon’ uit Nederland. Heracles, dat nog onder leiding stond van Nico-Jan Hoogma en Jan Smit, nam de gok met de datapioniers. Brouwer: “We zaten met hen en Nico-Jan zei: ‘We gaan het gewoon proberen’. Eigenlijk heeft hij heel veel advies gegeven.”

Een van de voltreffers voor Heracles was de aankoop van Wout Weghorst. “Nico-Jan zei: ‘We zijn op zoek naar een spits die kan scoren en hij mag niet te veel kosten’. Zij zochten een tweede of een derde spits en vroegen of wij nog iemand wisten. We hadden een lijstje met vijf namen en Wout Weghorst stond daar op.”

Vanzelfsprekend was dat niet, want Weghorst was tweede spits bij Emmen achter Roland Bergkamp. Toch viel hij op bij de datascouts. “Hij had drie dingen die heel opvallend waren. Als hij scoorde, was dat goed voor belangrijke punten. Zijn ‘Expected Goals’ was heel hoog. En als hij speelde, presteerde het team in zijn geheel beter.”

Het bleek een gouden greep. Via Heracles kwam Weghorst bij AZ en, in 2018, bij het Nederlands elftal en de spits lijkt toe aan een volgende stap. Brouwer: “Ik denk dat Duitsland voor hem een goede competitie zou zijn. Het is niet een fluwelen speler, maar met zijn ‘eagerness’ voor de goal vind je er weinig zoals hij.”

Op visite bij Memphis

Weghorst kan de komende jaren een concurrent of alternatief zijn voor Memphis. De voormalige PSV-er zat op een dood spoor bij Manchester United toen hij in contact kwam met SciSports. Inmiddels heeft de aanvaller zijn vorm volledig hervonden bij Olympique Lyon. Ook dat was één van de clubs die door Brouwer werd aanbevolen na een analyse en een persoonlijk gesprek. “Wij werden door zijn zaakwaarnemer Kees Ploegsma gevraagd om bij hem langs te gaan en vertellen wat we voor hem konden doen. Iedereen heeft een beeld van Memphis, maar het is een hele lieve en introverte jongen.”

Eerst werd er een potje voetbal (Real – Dortmund, red.) gekeken, daarna werd er gesproken over het verschil in gevoel tussen PSV en United. Brouwer: “Daaruit hebben we geprobeerd een dataprofiel te herleiden en clubs die daar bij zouden passen.” Het was helemaal niet de bedoeling dat de ‘bemiddeling’ naar buiten zou komen, maar het verhaal kwam toch uit. Brouwer zag ineens op een website staan: “Twents databedrijf helpt Memphis bij transfer. Hij had het zelf tegen VI gezegd.” Een prima promotie voor Brouwer’s business. Inmiddels wordt de Memphis door SciSports weer ingeschaald in de categorie ‘topspeler voor de Premier League’.

Ajax had/heeft goud in handen

Meer goed nieuws voor het Nederlandse voetbal is, als we de SciSkill-index aanhouden, de potentie van Matthijs de Ligt, weet Brouwer: “De Ligt is ongekend. Van alle spelers tot en met 19 jaar staat Mbappé nu op één, Donnarumma op twee, op drie Pulisic en op vier, de eerste achttienjarige, Matthijs de Ligt. Met een potentie van 138, een waarde waarmee je op dit moment de beste centrale verdediger zou zijn ongeveer.” Daarmee kan hij op weg gaan naar het niveau van Sergio Ramos.

Ajax heeft dus, zolang het duurt, goud in handen, terwijl ze vorig seizoen al een ander supertalent van de hand deden. Brouwer: “Tot en met 21 jaar is, op de positie van centrale verdediger, Davinson Sánchez de speler met de hoogste SciSkill. Vòòr Ndidi van Leicester, Vallejo van Real Madrid en Holgate van Everton. Dat is op basis van hoe goed ze nu zijn. Als we kijken naar spelers met de hoogste potentie dan staat De Ligt op één en Sánchez op twee.”

Beluister hier de aflevering van ‘Podcasten met Petersen’ met Giels Brouwer:

Of via I-tunes:
https://itunes.apple.com/nl/podcast/podcasten-met-petersen-63-giels-brouwer-over-scisports/id1194143331?i=1000412137500&mt=2